โคกสามแห่ง
Three mounds
สามโคก แปลว่าโคกสามแห่ง ฉบับหนึ่งว่าเป็นโคกเตาเผาตุ่ม อีกฉบับว่าเมืองเก่ามีโคกโบราณสามแห่ง แผนที่ดัตช์ พ.ศ. 2269 เรียกที่นี่ว่าหมู่บ้านทำเครื่องปั้นดินเผา
Wikipedia: Sam Khok districtแม่น้ำเจ้าพระยา ชุมชนมอญริมน้ำ และตารางคลองที่ขุดผ่านทุ่งรังสิต วันนี้คือขอบเหนือของกรุงเทพฯ
…
แตะน้ำ
ปี 2358 ชาวมอญสามโคกถวายดอกบัวรับเสด็จรัชกาลที่ 2 จึงทรงพระราชทานชื่อเมืองใหม่ว่าปทุมธานี เมืองแห่งดอกบัว
สั้น ๆ
ประวัติ
แตะเพื่อขุดคลองรังสิตจากเจ้าพระยา แล้วแตะหรือลากเพื่อขุดคลองหนึ่งถึงคลองสิบสี่ นาข้างน้ำจะกลายเป็นนาข้าว

ตำนาน
Three mounds
สามโคก แปลว่าโคกสามแห่ง ฉบับหนึ่งว่าเป็นโคกเตาเผาตุ่ม อีกฉบับว่าเมืองเก่ามีโคกโบราณสามแห่ง แผนที่ดัตช์ พ.ศ. 2269 เรียกที่นี่ว่าหมู่บ้านทำเครื่องปั้นดินเผา
Wikipedia: Sam Khok districtThe lotus offering
เดือน 11 พ.ศ. 2358 รัชกาลที่ 2 เสด็จทางชลมารค ประทับพลับพลาใกล้วัดปทุมทอง ชาวมอญนำบัวหลวงมาถวายมากมาย จึงพระราชทานนามเมืองว่าประทุมธานี
วิกิพีเดีย: อำเภอสามโคกThe hamsa pole
วัดมอญปักเสาหงส์ระลึกถึงหงสาวดีที่จากมา ตำนานว่าพระพุทธเจ้าทอดพระเนตรหงส์ทองสองตัวเล่นน้ำในที่ซึ่งเป็นทะเล และทรงทำนายว่าจะเป็นมหานคร
วิกิพีเดีย: เสาหงส์Two merchants and the storks
ตำนานว่าท่านท้าวมหาพรหมกับท่านท้าวมาลี เศรษฐีจากสุโขทัย สร้างวัดนี้ วันนี้ต้นไม้ในวัดเป็นที่ทำรังของนกปากห่าง ช่วงพฤศจิกายนถึงมิถุนายน
วิกิพีเดีย: วัดไผ่ล้อมThe city of Ratanawadi
หลวงพ่อทองกลึงนิมิตว่าที่ตั้งวัดเมื่อแปดล้านปีก่อนเป็นเมืองใหญ่ชื่อรัตนาวดี ต่อมาขุดพบซากหอยนางรมยักษ์ ท่านนำมาก่อเป็นเจดีย์เมื่อ พ.ศ. 2538
วิกิพีเดีย: วัดเจดีย์หอยLuang Pho Luea, the one left
ราว พ.ศ. 2507 โจรตัดเศียรพระพุทธรูปในโบสถ์วัดโบสถ์ เหลือพระศิลาทรายปางมารวิชัยองค์เดียว ชาวบ้านเรียกหลวงพ่อเหลือ เป็นพระคู่บ้านคู่เมืองปทุมธานี
วิกิพีเดีย: วัดโบสถ์ (สามโคก)Four Buddhas, four directions
ที่วัดสิงห์ผู้คนสักการะพระประธานสี่องค์ประจำสี่ทิศ คนในพื้นที่เรียกว่าวัดแห่งแรกของเมืองสามโคก
Thairath: Wat Singลากบนดินเพื่อขยายหรือบีบ แล้วเผาในเตา

บุคคลสำคัญ
แตะที่หน้า
Saming Poe
ผู้นำมอญที่พาครอบครัวจากเมาะตะมะมาตั้งบ้านที่สามโคก สมัยสมเด็จพระนารายณ์
วิกิพีเดีย: อำเภอสามโคกPhaya Cheng
หัวหน้าชาวมอญที่อพยพ พ.ศ. 2317 สมัยพระเจ้าตากสิน ส่วนหนึ่งตั้งบ้านที่สามโคก
วิกิพีเดีย: อำเภอสามโคกPrince Rangsit
พระราชโอรสในรัชกาลที่ 5 ผู้ก่อตั้งกระทรวงสาธารณสุข คลอง เมือง และทุ่งใช้พระนามของพระองค์
Wikipedia: Rangsit PrayurasakdiPrince Sai Snidvongs
พระอัยกาของพระองค์เจ้ารังสิต ทรงเป็นประธานโครงการขุดคลองรังสิต
Wikipedia: Rangsit CanalErwin Müller
ชาวออสเตรีย ผู้ถือหุ้นบริษัทขุดคลองแลคูนาสยาม ผู้ขุดคลองรังสิต บรรดาศักดิ์พระปฏิบัติราชประสงค์
วิกิพีเดีย: คลองรังสิตประยูรศักดิ์Paiboon Butkhan
นักแต่งเพลงและนักเขียนบท เกิดที่บ้านท้องคุ้ง สามโคก ได้รับยกย่องเป็นบูรพศิลปิน พ.ศ. 2558
Wikipedia: Paiboon ButkhanEkkapot Wongnak
นักร้องลูกทุ่งยุคปลาย 2520 นายกเทศมนตรีเมืองคลองหลวงตั้งแต่ พ.ศ. 2564
Wikipedia: Ekkapot WongnakSirimongkol Singmanasak
นักมวยจากบึงยี่โถ ธัญบุรี แชมป์โลก WBC รุ่นแบนตัมเวท พ.ศ. 2540 และซูเปอร์เฟเธอร์เวท พ.ศ. 2545–46
Wikipedia: Sirimongkol SingmanasakSaen Sor Ploenchit
นักมวยจากประชาธิปัตย์ ธัญบุรี แชมป์โลก WBA รุ่นฟลายเวท พ.ศ. 2537–39
Wikipedia: Saen Sor PloenchitSangtiennoi Sor.Rungroj
แชมป์มวยไทยเวทีลุมพินีและราชดำเนิน เปิดค่ายมวยที่ปทุมธานีบ้านเกิด
Wikipedia: Sangtiennoi Sor.RungrojSonthi Boonyaratglin
อดีตผู้บัญชาการทหารบก ผู้นำรัฐประหาร 19 กันยายน 2549 เกิดที่ปทุมธานี
Wikipedia: Sonthi BoonyaratglinArayha Suparurk
นางแบบ มิสแกรนด์ไทยแลนด์ 2019 และรองอันดับ 2 มิสแกรนด์อินเตอร์เนชันแนล 2019
Wikipedia: Arayha Suparurkโบราณสถานและที่สำคัญ
Wat Sing
วัดมอญริมเจ้าพระยา ได้วิสุงคามสีมา พ.ศ. 2210 อุโบสถหลังปัจจุบันสร้าง พ.ศ. 2300
วิกิพีเดีย: วัดสิงห์ · หน้ามดแดงOng Ang kiln ruins
เตาเผาโอ่งอ่างโบราณที่ชาวมอญพบใกล้วัดสิงห์ สามโคกยังมีชื่อเรื่องเครื่องปั้นดินเผามอญ
วิกิพีเดีย: ตำบลสามโคก · หน้ามดแดงWat Bot
ที่ประดิษฐานหลวงพ่อเหลือ และรูปปั้นสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต) สูง 28 เมตร สร้าง พ.ศ. 2549
วิกิพีเดีย: วัดโบสถ์ (สามโคก) · หน้ามดแดงWat Phai Lom
74 ไร่ริมเจ้าพระยา ตำบลบ้านงิ้ว ร่วมกับวัดอัมพุวรารามเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าตั้งแต่ พ.ศ. 2551 ถิ่นนกปากห่าง
Pathum Thani provincial profile, Ministry of Commerce · หน้ามดแดงWat Chedi Hoi
ตั้งวัด พ.ศ. 2531 เจดีย์ก่อด้วยซากหอยโบราณ มีพิพิธภัณฑ์เก็บตุ่มสามโคก
วิกิพีเดีย: วัดเจดีย์หอยKhlong Rangsit
ยาวราว 56 กม. จากเจ้าพระยาที่บ้านใหม่ไปทางตะวันออกถึงแม่น้ำนครนายก มีคลองซอยหนึ่งถึงสิบสี่ตัดผ่าน
Wikipedia: Rangsit CanalTalat Thai
ตลาดใหญ่ที่สุดในประเทศ ตลาดกลางสินค้าเกษตร 542 ไร่ ถนนพหลโยธิน กม. 42
วิกิพีเดีย: ตลาดไทWat Phra Dhammakaya
วัดมหานิกาย ก่อตั้ง พ.ศ. 2513 ที่คลองสาม มหาธรรมกายเจดีย์มองเห็นได้จากท้องฟ้า
วิกิพีเดีย: วัดพระธรรมกาย · หน้ามดแดงNational Science Museum
ตั้ง พ.ศ. 2538 ที่เทคโนธานี คลองห้า
วิกิพีเดีย: อพวช. · หน้ามดแดงAsian Institute of Technology
บัณฑิตศึกษานานาชาติ ก่อตั้ง พ.ศ. 2502 ในชื่อ SEATO Graduate School of Engineering ติดกับอุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย (2545)
Wikipedia: Asian Institute of Technology · หน้ามดแดงDream World
สวนสนุกกลางแจ้งกว่า 160 ไร่ ที่บึงยี่โถ
วิกิพีเดีย: ดรีมเวิลด์ · หน้ามดแดงแตะฟ้าให้ฝูงนกบินวน แตะทุ่งเพื่อวางหอยเชอรี่

วัฒนธรรม
Land of the royal lotus
ถิ่นบัวหลวง เมืองรวงข้าว เชื้อชาวมอญ นครธรรมะ พระตำหนักรวมใจ สดใสเจ้าพระยา ก้าวหน้าอุตสาหกรรม
Pathum Thani provincial profile, Ministry of CommerceLotus and rice
ตราจังหวัดเป็นดอกบัวหลวงสีชมพูกลางรวงข้าวสีทองสองข้าง ดอกไม้ประจำจังหวัดคือบัวหลวง
Pathum Thani provincial profile, Ministry of CommerceRap Bua, receiving the lotus
ประเพณีมอญที่สามโคกช่วงบัวบานเดือน 11 กรมศิลปากรเชื่อมชื่อเมืองกับการที่รัชกาลที่ 2 รับบัวจากชาวมอญในงานนี้ พ.ศ. 2358
Pathum Thani provincial profile, Ministry of CommerceTak Bat Phra Roi
พระพายเรือบิณฑบาตตามท่าน้ำหน้าบ้านริมเจ้าพระยา ตั้งแต่แรม 1 ค่ำ เดือน 11 ประเพณีมอญที่สืบมากว่าร้อยปี ปี 2568 จัดที่วัดมะขาม วัดหงษ์ปทุมาวาส วัดโบสถ์ และวัดชินวรารามวรวิหาร
Naewna, 6 Oct 2025: Tak Bat Phra RoiThai-Mon Songkran
สงกรานต์ของจังหวัดหน้าศาลากลางหลังเก่า มีปี่พาทย์มอญ ก่อเจดีย์ทราย ประกวดธิดาไทย-รามัญ บ้านมอญทำข้าวแช่
Thai Post: Thai-Mon SongkranPathum Thani Mon dance
คณะรำมอญอาชีพสืบทอดรำมอญปทุมธานี ชุดมอญรับเสด็จเล่าเรื่องการรับเสด็จ พ.ศ. 2358
Journal article on Pathum Thani Mon dance, 2021Mon, Chinese, Muslim
สามกลุ่มหลักของจังหวัด ไทยรามัญ ไทยจีน ไทยมุสลิม ชาวมอญอยู่หนาแน่นที่สามโคก
Thai Post: Thai-Mon SongkranA city pillar, late
ปทุมธานีไม่เคยมีหลักเมืองจนถึง 23 สิงหาคม 2521 จึงยกเสาหลักเมืองหน้าศาลากลางจังหวัด
Pathum Thani provincial profile, Ministry of Commerce
อาหาร
Boat noodles
ชามเล็ก น้ำซุปน้อยแต่เข้ม ร้านเรียงริมถนนรังสิต–นครนายก
Naewna: Pathum Thani foodKhao chae Mon
ข้าวในน้ำดอกไม้เย็น กับเครื่องเคียงเจ็ดอย่าง กะปิทอด ปลาป่นหวาน กระเทียมดองผัดไข่ ผักกาดหวาน ยำขนุนอ่อน ยำปูเค็มมะม่วง ก๋วยเตี๋ยวผัด ถวายเทวดาและพระ
Naewna: Pathum Thani foodMon sesame rice crackers
ข้าวเกรียบมอญโบราณ ทำโดยลูกหลานชาวมอญที่มาจากหงสาวดี
Naewna: Pathum Thani foodKalamae
ข้าวเหนียว น้ำตาล กะทิ กวนนาน ทำช่วงสงกรานต์และงานบุญ ปทุมธานีขึ้นชื่อเรื่องนี้มานาน
Naewna: Pathum Thani foodGrilled river prawns
กุ้งแม่น้ำตัวโตเผา จิ้มน้ำจิ้มแซ่บ กินริมเจ้าพระยา
Naewna: Pathum Thani foodSun-dried catfish
ปลาดุกตากแดดหนึ่งวัน ทอดหรือแกง ปทุมธานีเลี้ยงปลาดุกมาก
Naewna: Pathum Thani foodKhao Hom Pathum Thani
ข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 เมล็ดเรียวยาว หุงนุ่มค่อนข้างเหนียว หอมอ่อน
Department of Intellectual Property: GI registerSom Rangsit
ส้มเขียวหวาน ตั้งแต่ พ.ศ. 2510 ทุ่งรังสิตปลูกมากที่สุดในประเทศ ปัจจุบันเหลือไม่มาก
วิกิพีเดีย: ส้มเขียวหวานแตะเพื่อสั่งอีกชาม
ภาพ
จากวิกิมีเดียคอมมอนส์ พร้อมชื่อช่างภาพและสัญญาอนุญาต แตะเพื่อขยาย




















ที่มา
อ่านเมื่อ 13 ตุลาคม 2569